Davidia involucrata 02 100508bDe zakdoekjesboom – Davidia involucrata

Dit keer een boom die voor mij een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten. Een jaar of 8 geleden kwam ik een bloeiende zakdoekjesboom onverwachts tegen in arboretum Trompenburg in Rotterdam. Ik stond perplex! Deze boom moesten wij in ons arboretum van De Nieuwe Ooster ook hebben. Het duurde nog drie jaar voor deze ook inderdaad kwam. Het was een meerstammige grote struik afkomstig van kwekerij van den Berk. Het jaar daarop bloeide de boom al, zij het summier. Maar dat mocht de pret niet drukken want het was bekend dat het wel een jaar of 10 tot 15 kan duren voordat een jong exemplaar tot bloei overgaat. De jaren daarna heeft de boom elk jaar zon rond haf mei haar prachtige bloeiwijze laten zien.
Ik spreek bewust van bloeiwijze omdat de bloem zelf je niet in extase brengt. Althans mij niet. De bloem is een klein rond paarsachtig bolletje met tal van kleine mannelijke bloementjes en één vrouwelijke bloem, de zakdoekjesboom, ook wel vaantjesboom genoemd, is dus eenhuizig. Wat de Davidia zo bijzonder maakt zijn de twee witte schutbladeren die de bloem omsluiten. Deze 10-15 cm lange `zakdoekjes` fladderen in de wind en je zou bijna denken dat ze bedoeld zijn om verdrietige nabestaanden na een begrafenis of crematie een helpende hand te bieden.
Juist vanwege deze symboliek mag zo`n boom niet op een begraafplaats ontbreken, maar dat geldt natuurlijk ook voor de doodsbeenderenboom, de treurwilg, de hemelboom en de levensboom.
De Davidia is vernoemd naar de Franse missionaris Armand David (1826-1900 ) die deze boom in 1896 in West-China ontdekte en daar een beschrijving van meenam evenals vele zaden. Armand David was ook de eerste westerling die de rest van de wereld een beschrijving gaf van de aandoenlijke pandabeer. De Davidia is ook een zogenaamd monotypisch geslacht, dat wil zeggen dat van de Davidia maar één soort voorkomt nl. de involucrata. Involucrata betekent, `van een omwindsel voorzien`, dat slaat op de twee schutbladeren, de zakdoekjes.
In de wereld van de botanici bestaat nog discussie over een, in de natuur voorjomende tweede soort nl. de Davidia involucrata var. vilmoriniana, deze zou aan de onderzijde van de bladeren kaal zijn in tegenstelling tot de soort die behaarde bladeren heeft. Dit verschil is echter niet goed op te merken. De variëteit vilmoriniana zou ook meer winterhard zijn. Men gaat er ook vanuit dat de zaden die de Franse kwekerij  De Vilmorin in 1897 vanuit China ontving eerder ontkiemde en verder doorgekweekt zijn. Hoewel van alle kanten betwijfeld word er vanuit gegaan dat de variëteit vilmoriniana ook praktisch overal aangeplant is, ook bij De Nieuwe Ooster. In de vrije natuur, Centraal en west China groeien de twee bomen, de behaarde en onbehaarde door elkaar heen.
Maar laten we niet al te lang stil staan bij het gesteggel over de exacte naam. Vast staat dat het een bijzondere boom is waarvan de bloei je in vervoering brengt. Hij wordt in cultuur een meter of twaalf hoog. In de vrije natuur kan deze een hoogte bereiken van twintig meter.
Onze voorzitter Daan van Schooneveld presteert het om uit de 35 mm lange zaden (steenvrucht) van de zakdoekjesboom nakomelingen te kweken. Daarvoor laat hij de zaden rustig een jaar lang in een plastic zak met bladeren verrotten. Hierdoor wordt het zaadomhulsel zacht en ontkiemen de zaden.
In ons arboretum is de zakdoekjesboom te bewonderen op vak 2, op het voorplein in het gazon en op vak 21. Kom half mei een paar keer kijken. Als u de zakdoekjesboom ziet bloeien zult u hem niet gauw meer vergeten.

Johan Mullenders

22 Responses to Zakdoekjesboom

  • Ik heb de zakdoekjesboom een keer gezien in Arboretum Kalmthout, 2 weken geleden keek ik uit het raam bij mijn werk en ik dacht zie ik daar nu de zakdoekjesboom staan? Zeer verrast was ik, maar er staan wel meer bijzondere bomen rond mijn kantoor in Kapelle. Ik heb er een foto van genomen die ik u kan toesturen als u wilt.

  • vandaag (15 mei 2015) 2 bloeiende zakdoekjesbomen bewonderd in ‘sGraveland Landgoed Gooilust van Natuurmonumenten.(z.g. Tuin van Blaauw) dichtbij het landhuis.

  • Vandaag19 mei in het kantonpark te Baarn zakdoekjesboom gezien prachtig gezicht

  • Op de begraafplaats in Emmeloord ondekte ik vorig jaar deze bijzondere boom. Ook dit jaar heeft hij weer prachtig gebloeid

  • Vanuit zaad is het me gelukt een 10 tal op te kweken tot nu ruim 2 meter hoog..Dus dat wordt nog even wachten op bloemen..

    Johan, Maak ik je nog blij met een reserve zakdoekjes boom(pje)

    Groen groet
    Huub

    • Altijd leuk om een reserve zakdoekjesboom te hebben Huub. Dus van harte welkom!
      Johan

      • Hoi Johan,

        Ik heb er nog wat in potten staan dus ik zorg dat je er eentje krijgt..

        Groen groet

        Huub

        • Dag Huub,
          Dank voor de aangeboden zakdoekjesboom.
          Maar de vraag was eigenlijk of je onderstaande vraag van Ank Nusselein Voskes kan beantwoorden.
          Dank bij voorbaat.

    • Zou je mij willen vertellen hoe je het zaad ontkiemd hebt gekregen? Ik heb nu een zaaddoos van 2 jaar geleden liggen. Zou dat nog kunnen lukken?

      • Goede morgen Ank,

        Het zaad heeft ruim een jaar lang in blad buiten gelegen..Zeg maar gestratificeerd in koude en rottend blad milieu.
        Van een kweker gehoord dat hij het zaad in een betonmolen met grind gegooid heeft en
        de molen een tijdje laat draaien. De keiharde schil moet wat beschadigd worden..aldus de kweker.

        • Beste Ank, Ik kan bevestigen wat Huub Rovers aangeeft. Alleen zou ik gene betonmolen gebruiken. Lijkt me wat omslachtig. Van een vakman in het opkweken van verschillende soorten notenbomen kreeg ik het advies om de zaden te schuren. Gewoon met grof schuurpapier het omhulsel flink bewerken. Ik heb er zelf nog geen ervaring mee maar ga het uitproberen op de drie zaden van de vaantjesboom die ik bij een tuinbezoek van Groei en Bloei recentelijk heb meegenomen. Ben zeer benieuwd.

  • ik heb van een zwager twee exemplaren van 30 cm groot gekregen in potten; mijn vraag is hoe ik deze het beste kan grootbrengen.
    in de zon zetten, niet in de zon zetten ?
    in potten opkweken, of in de volle grond zetten?
    zijn ze metteen winterhard ?

    Ik wil het graag tot een goed einde brengen en op den duur twee bomen voortbrengen.

    • Dag,
      Het beste is de boompjes in ruime potten op te kweken. Niet in de volle zon want dan is de kans op uitdrogen groot. De zakdoekjesboom is ook als jonge plant winterhard maar in pot kunnen wortels wel stukvriezen. Beter is ze dan in de volle grond te zetten, eventueel met pot en al.

  • ik vind de zakdoekjes boom ook prachtig en ik heb er ook een, maar de mijn heeft een jaar geboeid en daarna niet meer.
    Wij hebben hem nu 31/2 jaar, maar hij was als wel 1.75 m toen we hem kregen.
    Heeft iemand enig idee hoe het komt dat hij niet meer bloeit?

    • Mijn vaantjesboom is nu zo’n 20 jaar oud. De witte lapjes hangen weer vrolijk te wapperen in de wind. Sinds ongeveer 2004 bloeit hij nu elk jaar. Alleen als het eind April nog vriest, vriezen de bloemen kapot alsook het blad. Dus dan geen zakdoekjes….. Hij is dus wel winterhard, maar niet de bladeren en de bloemen. Vorig jaar ging het mis, maar dit jaar is het weer helemaal prachtig.

      Maartje

      • De zakdoekjesboom kan op zich goed tegen vorst, maar net als bv bij de magnolia is nachtvorst niet bevordelijk voor de bloemen.

  • Bij het ‘het Oude Loo’ in Apeldoorn staat ook een zakdoekjesboom die nu prachtig bloeit.

  • Geachte redactie.

    Vanaf het terras bij vrienden zag ik bij buren drie huizen verder een hoge zakdoekjesboom.Ik was heel verrast om reden dat ik pas gelden wandelde in de tuinen van het Oude Loo met een gids,bij het kasteeltje stond een zakdoekjesboom,hij vertelde dat er maar een paar van in Nederland staan ik was verrast zo dicht bij de buren er een te zien.Geweldig ik vind ze heel mooi en boeiend.Deze boom staat in Twello.
    Gr.Sophie

  • r bloeit op het moment een zakdoekjesboom in het Amstelpark (voorheen Floriade Amsterdam). Ik had er nooit een eerder gezien!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *